Zomergerst is gerst die in het voorjaar wordt gezaaid en in dezelfde zomer wordt geoogst. In tegenstelling tot wintergerst hoeft het gewas dus niet op het land te overwinteren. Zomergerst wordt in Nederland onder andere geteeld voor de productie van brouwgerst en veevoer.
In dit artikel lees je wat zomergerst is, wanneer het wordt gezaaid en geoogst en wat het verschil is met wintergerst.
Wat is zomergerst?
Zomergerst is een zomertype van gerst (Hordeum vulgare). Het gewas wordt in het vroege voorjaar ingezaaid, groeit gedurende het voorjaar en de zomer en kan enkele maanden later alweer worden geoogst.
Wil je meer weten over de graansoort zelf? Bekijk dan onze uitgebreide pagina over gerst.
Wanneer wordt zomergerst gezaaid?
Zomergerst wordt bij voorkeur vroeg in het voorjaar gezaaid, zodra de bodem geschikt is om te bewerken.
Volgens de teelthandleiding van Wageningen University & Research werd zomergerst in Nederland gemiddeld rond eind maart of begin april gezaaid, terwijl een zaai vóór half maart onder geschikte omstandigheden gunstiger kan zijn. Vroeg zaaien geeft het gewas een langere groeiperiode en meer gelegenheid om goed uit te stoelen.
Meer over het zaaimoment en de werkwijze lees je in Gerst zaaien: wanneer en hoe zaai je gerst?.
Hoe wordt zomergerst geteeld?
Voor een gelijkmatige ontwikkeling is een goed zaaibed belangrijk. De zaden moeten zo gelijkmatig mogelijk worden verdeeld en op ongeveer dezelfde diepte terechtkomen. Voor zomergerst wordt een zaaidiepte van ongeveer 3 tot 4 centimeter aanbevolen.
Na de opkomst vormt de plant meerdere scheuten, waarna de stengels langer worden en uiteindelijk de kenmerkende aren ontstaan. In deze aren ontwikkelen zich de gerstkorrels.
Voor meer informatie over het volledige groeiproces kun je verder lezen over gerst verbouwen.
Wanneer wordt zomergerst geoogst?
Zomergerst wordt doorgaans in de zomer geoogst, nadat de korrels voldoende zijn afgerijpt. Het precieze moment hangt af van onder andere het zaaimoment, ras en de weersomstandigheden.
Naarmate het gewas rijpt, verkleuren de groene halmen en aren naar geel en goudgeel en worden de korrels harder en droger. Vervolgens kan het gewas met een maaidorser worden geoogst.
Zomergerst is later oogstrijp dan wintergerst, omdat wintergerst al in het voorgaande najaar is gezaaid. Meer over deze fase lees je in ons artikel over gerst oogsten.
Waar wordt zomergerst voor gebruikt?
Een belangrijke toepassing van Nederlandse zomergerst is brouwgerst. Wanneer een partij aan de kwaliteitseisen van een mouter voldoet, kan de gerst worden verwerkt tot mout en uiteindelijk worden gebruikt voor het brouwen van bier. Daarnaast wordt een deel als voergerst gebruikt.
Niet iedere geoogste partij is automatisch geschikt als brouwgerst. Onder andere ras, eiwitgehalte, vocht en de kwaliteit van de korrels spelen hierbij een rol.
Wat is het verschil tussen zomergerst en wintergerst?
Het belangrijkste verschil is het zaai- en groeimoment. Zomergerst wordt in het voorjaar gezaaid en in dezelfde zomer geoogst. Wintergerst gaat juist in het najaar de grond in, overwintert op het perceel en kan daardoor eerder worden geoogst.
Ook worden voor beide teeltwijzen verschillende typen rassen gebruikt. Het is dus niet simpelweg dezelfde gerst die op een ander moment wordt gezaaid.
Zomergerst in Nederland
Zomergerst is een traditioneel Nederlands akkerbouwgewas dat binnen één groeiseizoen van zaad tot rijpe graankorrel groeit. Vooral de toepassing als brouwgerst maakt het gewas interessant voor de Nederlandse mout- en bierketen. Wageningen University & Research doet ook onderzoek naar het toekomstbestendig maken en verbeteren van deze keten.
Voor uitgebreide achtergrondinformatie over de teelt kun je daarnaast de teelthandleiding voor zomergerst van Wageningen University & Research raadplegen.