Wintergerst is gerst die in het najaar wordt gezaaid en gedurende de winter op het land blijft staan. Zodra de temperaturen in het voorjaar oplopen, groeit het gewas verder. Hierdoor kan wintergerst eerder worden geoogst dan zomergerst.
In Nederland wordt wintergerst gebruikt als landbouwgewas en kan het vanwege de vroege oogst interessant zijn binnen het bouwplan van een akkerbouwer.
Wat is wintergerst?
Wintergerst is geen aparte graansoort, maar een wintertype van gerst (Hordeum vulgare). Wintergerstrassen zijn aangepast aan teelt waarbij het gewas vóór de winter wordt ingezaaid.
Een belangrijk verschil met zomergerst is de winterhardheid en koudebehoefte. Wintergerst kan de koude maanden op het land doorbrengen en heeft, afhankelijk van het ras, een koudeperiode nodig voor de verdere ontwikkeling.
Wanneer wordt wintergerst gezaaid?
Wintergerst wordt in het najaar gezaaid, doorgaans vanaf eind september tot in oktober. Het ideale moment verschilt enigszins per regio, ras en weersomstandigheden.
Het gewas moet vóór de winter voldoende gelegenheid krijgen om zich te vestigen. Heel vroeg zaaien is echter niet automatisch beter. Ook bodemomstandigheden, ziekten en plagen spelen mee bij de keuze van het zaaimoment.
Meer over het zaaiproces lees je in Gerst zaaien: wanneer en hoe zaai je gerst?.
Hoe groeit wintergerst?
Na het zaaien kiemen de korrels en ontwikkelen de jonge planten zich in het najaar. Tijdens koude wintermaanden verloopt de groei langzaam. In het voorjaar komt het gewas weer volop in ontwikkeling.
De planten vormen uiteindelijk aren waarin de gerstkorrels zich ontwikkelen. Naarmate deze korrels rijpen, verandert het gewas van groen naar geel en uiteindelijk goudgeel.
Wanneer wordt wintergerst geoogst?
Een belangrijk kenmerk van wintergerst is de vroege oogst. Onder normale omstandigheden kan wintergerst vaak rond eind juni of begin juli worden geoogst. Daarmee is het doorgaans eerder van het land dan zomergerst en wintertarwe.
Het precieze oogstmoment hangt af van het ras, het weer en de rijpheid van de korrels.
Wil je weten hoe de oogst in zijn werk gaat? Lees dan verder over gerst oogsten.
Wat is het verschil tussen wintergerst en zomergerst?
Het duidelijkste verschil is het moment van zaaien en daarmee het groeiseizoen.
Wintergerst wordt in het najaar gezaaid, overwintert op het perceel en wordt vroeg in de zomer geoogst. Zomergerst wordt juist in het voorjaar gezaaid en wordt later in de zomer geoogst.
Ook de gebruikte rassen verschillen. Een echt wintergerstras is geselecteerd op eigenschappen die nodig zijn om de winterperiode te doorstaan. Zomergerstrassen zijn doorgaans niet voldoende winterhard voor een normale najaarsteelt.
Waar wordt wintergerst voor gebruikt?
Net als andere gerst kan wintergerst voor verschillende doeleinden worden geteeld. Een belangrijke toepassing is veevoer. Afhankelijk van het ras en de kwaliteit kan gerst daarnaast voor andere toepassingen worden gebruikt.
De vroege oogst heeft voor akkerbouwers bovendien een praktisch voordeel. Het perceel komt relatief vroeg vrij, waardoor er bijvoorbeeld ruimte ontstaat voor een groenbemester of andere werkzaamheden op het land.
Wintergerst in Nederland
Wintergerst vormt samen met zomergerst een van de teeltvormen van gerst in Nederland. Het gewas onderscheidt zich vooral door zijn zaai in het najaar, overwintering op het perceel en relatief vroege oogst.
Voor een compleet beeld van het gewas, van soorten en teelt tot toepassingen, kun je verder lezen op onze hoofdartikel over gerst.