Nederland staat wereldwijd bekend om zijn sterke agrarische sector. Ondanks het relatief kleine oppervlakte behoort ons land tot de grootste exporteurs van landbouwproducten ter wereld. Jaarlijks worden miljoenen hectares gebruikt voor de teelt van uiteenlopende gewassen, van graan en aardappelen tot uien, suikerbieten en fruit.

Maar welke gewassen worden eigenlijk in Nederland verbouwd? In dit artikel ontdek je welke gewasgroepen er zijn, welke het meest voorkomen en waarom bepaalde gewassen juist in Nederland zo goed groeien.

Wat zijn gewassen?

Gewassen zijn planten die doelgericht worden geteeld voor voedsel, veevoer, industriële toepassingen of andere producten. Boeren verbouwen gewassen op akkers, weilanden, boomgaarden en vollegrondsteelt. Welk gewas geschikt is, hangt onder andere af van de bodem, het klimaat en de vraag vanuit de markt.

Nederland kent een grote diversiteit aan gewassen. Dankzij vruchtbare landbouwgronden, een gematigd zeeklimaat en moderne landbouwtechnieken kunnen veel verschillende soorten succesvol worden geteeld.

Welke gewassen worden in Nederland verbouwd?

In Nederland worden honderden verschillende gewassen geteeld. Deze zijn onder te verdelen in verschillende gewasgroepen.

Elke gewasgroep heeft zijn eigen toepassingen en groeit onder specifieke omstandigheden.

De exacte verdeling verschilt per jaar, maar grasland, snijmaïs, tarwe, aardappelen en suikerbieten behoren al jarenlang tot de belangrijkste gewassen van Nederland. De meest recente arealen en landbouwcijfers worden jaarlijks gepubliceerd door het CBS via de Landbouwtelling. 

Meer weten? Bekijk ook de actuele landbouwcijfers van CBS Landbouwtelling.

Graangewassen

Graangewassen behoren tot de belangrijkste landbouwgewassen van Nederland. Ze worden gebruikt voor onder andere brood, pasta, bier, ontbijtgranen en veevoer.

Bekende graangewassen zijn:

• Tarwe
• Gerst
• Haver
• Rogge
• Spelt
• Triticale

Binnen deze kennisbank lees je binnenkort meer over ieder afzonderlijk graangewas, waaronder de teelt, toepassingen en verschillen.

Knol- en wortelgewassen

Nederland staat wereldwijd bekend om de teelt van aardappelen. Daarnaast zijn ook suikerbieten een belangrijk landbouwgewas.

Deze gewassen worden gebruikt voor:

• voeding;
• zetmeel;
• suikerproductie;
• export.

Vooral Flevoland, Groningen, Zeeland en Noord-Brabant zijn belangrijke teeltgebieden.

Oliegewassen

Oliegewassen worden verbouwd om plantaardige olie uit de zaden te winnen.

De bekendste Nederlandse oliegewassen zijn:

• koolzaad;
• vlas.

De olie wordt onder andere gebruikt in voedingsmiddelen, diervoeding en industriële toepassingen.

Peulvruchten

Peulvruchten winnen de laatste jaren aan populariteit. Ze zijn rijk aan eiwitten en spelen een steeds grotere rol binnen duurzame landbouw.

Voorbeelden zijn:

• erwten;
• veldbonen;
• bruine bonen;
• sperziebonen.

Voedergewassen

Niet alle gewassen zijn bedoeld voor menselijke consumptie. Een groot deel van de Nederlandse landbouwgrond wordt gebruikt voor gewassen die dienen als veevoer.

Belangrijke voorbeelden zijn:

• gras;
• snijmaïs;
• luzerne.

Deze gewassen vormen een belangrijke voedselbron voor melkvee en ander vee.

Groentegewassen

Nederland behoort tot de grootste producenten en exporteurs van groenten in Europa.

Veel verbouwde groentegewassen zijn:

• uien;
• wortelen;
• koolsoorten;
• sla;
• prei;
• bloemkool.

Vooral de Nederlandse ui is wereldwijd een belangrijk exportproduct.

Fruitgewassen

Ook fruitteelt speelt een belangrijke rol binnen de Nederlandse landbouw.

Veel voorkomende fruitgewassen zijn:

• appels;
• peren;
• aardbeien;
• kersen;
• pruimen.

Met name de Betuwe staat bekend om haar fruitboomgaarden.

Welke gewassen worden het meest verbouwd in Nederland?

Hoewel Nederland veel verschillende gewassen kent, beslaan enkele gewassen veruit het grootste areaal.

De belangrijkste zijn:

• grasland;
• snijmaïs;
• tarwe;
• aardappelen;
• suikerbieten;
• uien;
• gerst.

Samen vormen deze gewassen een groot deel van de Nederlandse landbouwproductie.

Waarom worden juist deze gewassen verbouwd?

Dat bepaalde gewassen veel voorkomen, is geen toeval. Nederlandse boeren kiezen hun gewassen op basis van verschillende factoren.

Belangrijke factoren zijn:

• de grondsoort;
• het Nederlandse klimaat;
• de opbrengst;
• de afzetmarkt;
• vruchtwisseling;
• exportmogelijkheden.

Een gewas dat uitstekend groeit op kleigrond, hoeft bijvoorbeeld niet geschikt te zijn voor zandgrond.

Gewassen verschillen per provincie

Niet overal in Nederland worden dezelfde gewassen verbouwd. De bodem en het landschap verschillen namelijk sterk per regio.

Enkele voorbeelden:

• Flevoland staat bekend om aardappelen, uien en wortelen.
• Groningen is een belangrijk gebied voor graan en suikerbieten.
• Zeeland is beroemd om uien en aardappelen.
• Limburg kent veel fruitteelt.
• Noord-Holland staat onder andere bekend om bloembollen en vollegrondsgroenten.

Hierdoor heeft iedere regio zijn eigen specialisaties.

Hoe kiezen boeren welk gewas ze verbouwen?

Boeren bepalen niet ieder jaar willekeurig welk gewas zij telen. Ze houden rekening met verschillende factoren, zoals de bodemkwaliteit, het weer, de marktprijzen en de vruchtwisseling. Door gewassen jaarlijks af te wisselen blijft de bodem gezonder en neemt de kans op ziekten en plagen af.

Daarnaast spelen de beschikbare machines, opslagmogelijkheden en afzetkanalen een belangrijke rol bij de keuze voor een bepaald gewas.

Veelgestelde vragen

Welk gewas wordt het meest verbouwd in Nederland?

Grasland neemt veruit de grootste oppervlakte in beslag. Van de akkerbouwgewassen behoren aardappelen, tarwe, snijmaïs, suikerbieten en uien tot de belangrijkste.

Welke graangewassen groeien in Nederland?

In Nederland worden onder andere tarwe, gerst, haver, rogge, spelt en triticale verbouwd.

Welke gewassen zijn typisch Nederlands?

Aardappelen, uien, suikerbieten en tarwe behoren tot de bekendste Nederlandse landbouwgewassen. Ook de Nederlandse fruitteelt en bloembollenteelt zijn internationaal bekend.

Welke gewassen worden veel geëxporteerd?

Nederland exporteert grote hoeveelheden aardappelen, uien, groenten, fruit, bloembollen en producten die van landbouwgewassen worden gemaakt.

Nederland verbouwt een grote diversiteit aan gewassen

Nederland kent een verrassend grote variatie aan gewassen. Van graangewassen en aardappelen tot uien, suikerbieten, groenten en fruit: elk gewas heeft zijn eigen toepassing en groeit onder specifieke omstandigheden. In de artikelen binnen deze kennisbank gaan we dieper in op iedere gewasgroep en ontdek je alles over de teelt, toepassingen en eigenschappen van de belangrijkste gewassen die in Nederland worden verbouwd.